Ordo Iuris dołącza do postępowania w sprawie zdewastowania pomnika Syrenki Warszawskiej!

Dwie aktywistki Ostatniego Pokolenia oskarżone są o to, że w dniu 8 marca 2024 roku w Warszawie dokonały uszkodzeń pomnika „Syrenki” z roku 1938 roku, autorstwa Ludwiki Nitschowej, poprzez oblanie pomnika znaczną ilością farby koloru pomarańczowego. W rezultacie spowodowano straty o łącznej wartości 361.607,36 złotych na szkodę Miasta Stołecznego Warszawy. Oskarżonym na podstawie art. 108 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8, a także obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego oraz nawiązka na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków w wysokości do wartości szkody.

Instytut Ordo Iuris zgłosił swój udział w tym postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 90 § 1 Kodeksu postępowania karnego w postępowaniu sądowym udział w postępowaniu może zgłosić organizacja społeczna, jeżeli zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub interesu indywidualnego, objętego zadaniami statutowymi tej organizacji, w szczególności ochrony wolności i praw człowieka.

Podczas rozprawy mającej miejsce 17 września 2025 r. doszło do rozpatrzenia zgłoszenia udziału Instytutu jako organizacji społecznej. W rezultacie na jej początku Sąd zdecydował się dopuścić Ordo Iuris do udziału w postępowaniu jako organizację społeczną. Dzięki temu Instytut będzie mógł uczestniczyć w rozprawach, wypowiadać się, a także składać oświadczenia na piśmie, jak również zabrać głos po zamknięciu przewodu sądowego, obok prokuratora, oskarżonych i ich obrońców.

Na rozprawie sędzia zadawał oskarżonym aktywistkom pytania. Wśród nich znalazło się m.in. to, kto nagrywał film opublikowany na profilu Ostatniego Pokolenia z momentu oblania rzeźby farbą. Jedna z oskarżonych odpowiedziała, że miał być to „przedstawiciel mediów”. W trakcie rozprawy miało również miejsce przesłuchanie świadka – Inspektora Ochrony Zabytków, który w dniu 12 marca 2024 r. dokonywał oględzin pomnika „Syrenki” po jego uszkodzeniu. Z zeznań świadka wynika, że w rezultacie aktu wandalizmu konieczne było zastosowanie czyszczenia inwazyjnego. Poinformował również, że status „Syrenki” jako zabytku jest dostępny w Internecie (m.in. w Biuletynie Informacji Publicznej). Stoi to w kontrze do wyjaśnień złożonych przez jedną z oskarżonych aktywistek, według których w dostępnym w Internecie publicznym rejestrze zabytków nie było informacji o tym, że „Syrenka” posiada status zabytku. Jednocześnie status rzeźby nie został zweryfikowany przez oskarżone poprzez kontakt z Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Ujawnione zostały także zeznania świadka, z których wynika, że aktywistki pomimo wielokrotnych wezwań do zejścia z pomnika nie zrobiły tego i trzeba było użyć wobec nich środków przymusu bezpośredniego.

„Po powzięciu informacji o toczącym się postępowaniu w sprawie aktywistek Ostatniego Pokolenia oskarżonych o zdewastowanie pomnika „Syrenki”, jako Instytut Ordo Iuris zgłosiliśmy zamiar naszego udziału w postępowaniu sądowym w charakterze organizacji społecznej. Zostaliśmy dopuszczeni do udziału podczas rozprawy w dniu 17 września. Celem naszego zaangażowania jest wspieranie oskarżenia. Stoimy na stanowisku, że ten akt wandalizmu wymaga zdecydowanej reakcji ze strony wymiaru sprawiedliwości” – powiedział Bartosz Florek, reprezentant Ordo Iuris jako przedstawiciel organizacji społecznej na środowej rozprawie.

Następna rozprawa odbędzie się 22 października bieżącego roku w Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie o godzinie 11:30 w sali 472 – sygn. akt X K 23/25.

Źródło zdjęcia okładkowego: Adobe Stock